Νόμος 2287/1995 «Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας»

-A A +A

Κεφάλαιο I-Α - ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

Άρθρο 1
Ορισμός στρατιωτικού εγκλήματος

Στρατιωτικό έγκλημα είναι κάθε πράξη που προβλέπεται και τιμωρείται από τις διατάξεις αυτού του Κώδικα.

Άρθρο 2
Τοπικά όρια ισχύος του Κώδικα

Οι διατάξεις του Κώδικα αυτού εφαρμόζονται και για πράξεις που τελέστηκαν εκτός των ορίων της επικράτειας.

Άρθρο 3
Ισχύς διατάξεων του Ποινικού Κώδικα

Οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα (Π.Κ.), όπως ισχύουν κάθε φορά, εφαρμόζονται και στα στρατιωτικά εγκλήματα, εφόσον δεν περιέχονται διαφορετικές ρυθμίσεις στον παρόντα Κώδικα.

Άρθρο 4
Φόβος

Στα στρατιωτικά εγκλήματα ο φόβος δεν επηρεάζει τον καταλογισμό, αν το στρατιωτικό καθήκον απαιτεί από το δράστη να εκτεθεί σε προσωπικό κίνδυνο.

Άρθρο 5
Έννοια των όρων του Κώδικα

1. Στον Κώδικα αυτόν οι ακόλουθοι όροι χρησιμοποιούνται με την εξής σημασία:
α) Στρατός είναι ο ελληνικός στρατός της ξηράς, της θάλασσας και του αέρα και στρατιωτικές υπηρεσίες είναι οι υπηρεσίες που ανήκουν σε αυτόν.
β) Στρατιωτικοί είναι όσοι ανήκουν στο στρατό και στο λιμενικό σώμα.
γ) Οπλίτες είναι οι υπαξιωματικοί, οι λιμενοφύλακες, οι στρατιώτες, οι ναύτες, οι σμηνίτες και οι μαθητές των στρατιωτικών σχολών.
δ) Αρχηγός είναι κάθε στρατιωτικός, που αναλαμβάνει νόμιμα τη διοίκηση οποιουδήποτε τμήματος του στρατού ή του λιμενικού σώματος.
ε) Οι όροι διοικητής, κυβερνήτης, αρχηγός σχηματισμού και χειριστής, νοούνται σύμφωνα με τους όρους που ισχύουν για την κατάσταση αξιωματικών και τους κανονισμούς του στρατού ή του λιμενικού σώματος.
στ) Σώμα είναι κάθε σώμα, τμήμα, απόσπασμα, πλοίο ή υπηρεσία που ανήκει στο στρατό ή στο λιμενικό σώμα.
ζ) Πλοίο είναι κάθε πλωτό μέσο του στρατού και του λιμενικού σώματος, στο οποίο επιβαίνει πλήρωμα που υπόκειται στους κανόνες της ναυτικής στρατιωτικής πειθαρχίας και έχει κυβερνήτη βαθμοφόρο, ο οποίος υπόκειται στις διαταγές του Υπουργού Εθνικής `Άμυνας ή Εμπορικής Ναυτιλίας.
η) Ναυτική εγκατάσταση είναι κάθε ναυτική ή λιμενική υπηρεσία στην ξηρά, που διοικείται από βαθμοφόρο, ο οποίος υπόκειται στις διαταγές του Υπουργού Εθνικής `Άμυνας ή Εμπορικής Ναυτιλίας.
θ) Αεροσκάφος είναι κάθε ιπτάμενο μέσο του στρατού και του λιμενικού σώματος που έχει κυβερνήτη ή διευθύνεται από πρόσωπο το οποίο υπόκειται στις διαταγές του Υπουργού Εθνικής `Άμυνας ή Εμπορικής Ναυτιλίας.
ι) Αεροπορική εγκατάσταση είναι κάθε αεροπορική υπηρεσία στην ξηρά, που διοικείται από βαθμοφόρο ο οποίος υπόκειται στις διαταγές του Υπουργού Εθνικής `Άμυνας ή Εμπορικής Ναυτιλίας.
ια) Αεροπορικό υλικό είναι κάθε αεροσκάφος με τα εργαλεία και τα εξαρτήματά του, κάθε υλικό προορισμένο να εξυπηρετεί τα αεροσκάφη και τις αεροπορικές εγκαταστάσεις του στρατού και του λιμενικού σώματος, καθώς και τα πλωτά μέσα της πολεμικής αεροπορίας με τα εξαρτήματά τους.
ιβ) Δικαστικοί λειτουργοί είναι οι λειτουργοί του δικαστικού σώματος των ενόπλων δυνάμεων, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά. Στρατιωτικοί δικαστές είναι οι δικαστικοί λειτουργοί που έχουν το βαθμό στρατιωτικού δικαστή ή παρέδρου.
ιγ) Στρατοδικείο είναι και το ναυτοδικείο και το αεροδικείο, εκτός αν προκύπτει κάτι διαφορετικό.
ιδ) Στρατιωτικά δικαστήρια είναι τα αναφερόμενα στην προηγούμενη περίπτωση και το Αναθεωρητικό Δικαστήριο.
ιε) Υπουργός χωρίς ειδικότερο προσδιορισμό είναι ο Υπουργός Εθνικής `Άμυνας.
2. `Οπου ο Κώδικας αυτός ή άλλος ποινικός νόμος διακρίνει τους αξιωματικούς από τους οπλίτες ή προβλέπει ιδιαίτερα για τους αξιωματικούς, οι διατάξεις που αναφέρονται στους αξιωματικούς εφαρμόζονται και στους ανθυπασπιστές, καθώς και σε όσους εξομοιώνονται με αυτούς.
3. Κληρωτός, εθελοντής ή έφεδρος, που γίνεται δεκτός στη στρατιωτική υπηρεσία, είναι στρατιωτικός από την κατάταξή του και πριν ακόμη ορκισθεί. Οι λοιποί είναι στρατιωτικοί από την ορκωμοσία τους. Επίσης, στρατιωτικός είναι και όποιος καλείται νόμιμα να καταταγεί από τη λήξη της προθεσμίας προς κατάταξη. Ο Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας εφαρμόζεται όμως σε αυτόν μόνο όσον αφορά το έγκλημα της ανυποταξίας.
4. Ως εχθρός θεωρούνται και οι ένοπλοι στασιαστές.

Άρθρο 6
Γενικές διατάξεις

1. Ενώπιον του εχθρού βρίσκεται ο στρατιωτικός που έχει εμπλακεί ή μπορεί να εμπλακεί άμεσα με τον εχθρό ή δέχεται ή μπορεί να δεχθεί άμεσα τις επιθέσεις του.
2. Ως πολεμική περίοδος θεωρείται και η ένοπλη στάση, η κατάσταση πολιορκίας και η γενική επιστράτευση.
3. Σε περίπτωση μερικής επιστράτευσης ισχύουν οι διατάξεις του παρόντος που εφαρμόζονται σε ειρηνική περίοδο, αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά. Το ίδιο ισχύει και μετά την πάροδο έξι μηνών από την κήρυξη γενικής επιστράτευσης (παρατεταμένη γενική επιστράτευση ).

Κεφάλαιο I-Β - ΠΟΙΝΕΣ

Άρθρο 7
Είδη ποινών

"1. Τα στρατιωτικά εγκλήματα τιμωρούνται με τις παρακάτω ποινές:
Α. Κύριες:
α) Κάθειρξη, ισόβια ή πρόσκαιρη.
β) Φυλάκιση.
Β. Παρεπόμενες, εκτός από τις προβλεπόμενες από τον Ποινικό Κώδικα:
α) Καθαίρεση.
β) Έκπτωση".
*** Η παρ.1 αντικαταστάθηκε ως άνω με το εδάφ.α` άρθρου δεύτερου Ν.3289/2004 "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις".
Β. Παρεπόμενες, εκτός από τις προβλεπόμενες από τον Ποινικό Κώδικα:
α) Καθαίρεση
β) `Εκπτωση
2. Στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει κατά μετατροπή χρηματική ποινή ή κοινωφελή εργασία.

Άρθρο 8
Επιβολή θανατικής ποινής

(Σε όσες περιπτώσεις ο νόμος προβλέπει τη θανατική ποινή διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, το δικαστήριο, για την επιβολή της πρώτης, λαμβάνει υπόψη και τον ενδεχόμενο κίνδυνο για την ασφάλεια της χώρας ή τη μαχητική ικανότητα του στρατού).
*** Το άρθρο 8 ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ με το εδάφ.β` άρθρου δεύτερου Ν.3289/2004 "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις", ΦΕΚ Α` 227/26.11.2004.

Άρθρο 9
Καθαίρεση

1. Η καθαίρεση επιφέρει στέρηση του βαθμού του στρατιωτικού και του δικαιώματός του να φέρει οποιοδήποτε παράσημο, ως και ανικανότητά του να υπηρετεί στο στρατό ή στο λιμενικό σώμα με οποιαδήποτε ιδιότητα.
2. Η καθαίρεση επέρχεται όταν η καταδικαστική απόφαση καταστεί αμετάκλητη.
"3. Η ποινή της κάθειρξης επιφέρει αυτοδικαίως και καθαίρεση του στρατιωτικού".
*** Η παρ.3 αντικαταστάθηκε ως άνω με το εδάφ.γ` άρθρου δεύτερου Ν.3289/2004 "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις", ΦΕΚ Α` 227/26.11.2004.

Άρθρο 10
`Εκπτωση

1. Η έκπτωση επιφέρει στέρηση του βαθμού του στρατιωτικού και του δικαιώματός του να φέρει οποιοδήποτε παράσημο. Επέρχεται όταν η καταδικαστική απόφαση καταστεί αμετάκλητη.
2. `Εκπτωση επέρχεται αυτοδικαίως, σε περίπτωση καταδίκης αξιωματικού ή υπαξιωματικού σε ποινή στερητική της ελευθερίας για κλοπή, υπεξαίρεση (κοινή ή στην υπηρεσία), απάτη, εκβίαση, πλαστογραφία, ψευδή βεβαίωση, νόθευση κ.λπ., (άρθρο 242 Π.Κ.), δωροδοκία, απιστία στην υπηρεσία, καταπίεση, συκοφαντική δυσφήμηση και για τα εγκλήματα των άρθρων 336, 338, 339, 341 , 342, 343 και 345 έως και 351 Π.Κ..
3. `Όταν συντρέχει νόμιμος λόγος μείωσης της ποινής, το δικαστήριο μπορεί να μην επιβάλει έκπτωση, έστω και αν απειλείται υποχρεωτικά από το νόμο.

Άρθρο 11
Μετατροπή

Ποινή στερητική της ελευθερίας που επιβάλλεται για στρατιωτικό έγκλημα μετατρέπεται κατά τους όρους του άρθρου 82 του Ποινικού Κώδικα. Η παροχή κοινωφελούς εργασίας γίνεται μετά την απόλυση του καταδικασμένου από τις τάξεις του στρατού.

Άρθρο 12
Αναστολή έκπτωσης

Η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής συνεπάγεται και την αναστολή της έκπτωσης, εκτός εάν το δικαστήριο διατάξει τη μη αναστολή της.

Κεφάλαιο II-Α - ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Άρθρο 15
Προδοσία

Τιμωρείται με την ποινή του θανάτου ή της ισόβιας κάθειρξης ο στρατιωτικός που σε πολεμική περίοδο :
α) Φέρει όπλα κατά του ελληνικού κράτους ή των συμμάχων του.
β) Αναλαμβάνει με τη θέλησή του οποιαδήποτε στρατιωτική υπηρεσία στον εχθρό.
γ) Παραδίδει στον εχθρό ή σε άλλον, προς το συμφέρον του εχθρού, πράγματα χρήσιμα για την πολεμική ικανότητα της χώρας ή την πολεμική ικανότητα του εχθρού.
δ) Συνεννοείται με τον εχθρό με σκοπό να βοηθήσει τις επιχειρήσεις του.
ε) Προκαλεί ή διεγείρει το στρατό σε φυγή μπροστά στον εχθρό ή παρακωλύει την ανασύνταξη του στρατού ή προσπαθεί κατά οποιονδήποτε τρόπο να προξενήσει φόβο σε αυτόν.
στ) Επιχειρεί οποιαδήποτε πράξη που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα ή την προσωπική ελευθερία του αρχηγού του κράτους ή των πολιτικών προϊσταμένων του στρατού ή του αρχιστρατήγου.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 16
Παράδοση θέσης

1. Στρατιωτικός διοικητής που συνθηκολογεί με τον εχθρό και παραδίδει σε αυτόν την οχυρωμένη θέση που του εμπιστεύθηκε η ηγεσία του, χωρίς να εξαντλήσει όλα τα δυνατά μέσα άμυνας, τιμωρείται με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη.
2. Πριν από την άσκηση της ποινικής δίωξης κατά του υπαιτίου, γνωμοδοτεί ειδική ανακριτική επιτροπή, που συγκροτείται από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ.13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 17
Συνθηκολόγηση σε μη οχυρωμένη θέση

1. Ο διοικητής ενόπλου σώματος που συνθηκολογεί σε μη οχυρωμένη θέση και καταθέτει τα όπλα του σώματός του, χωρίς να εξαντλήσει όλα τα δυνατά μέσα άμυνας, τιμωρείται με ισόβια κάθειρξη.
2. Η παράγραφος 2 του προηγούμενου άρθρου έχει και εδώ εφαρμογή.

Άρθρο 18
Απιστία Έλληνα στρατιωτικού

Στρατιωτικός ο οποίος σε εθνικό έδαφος, που βρίσκεται σε πολεμική περίοδο υπό εχθρική επιδρομή ή κατάληψη, υποστηρίζει τις πολιτικές βλέψεις του εχθρού για το έδαφος αυτό ή εν γνώσει του ενεργεί κατά τρόπο που μπορεί να μειώσει την πίστη των πολιτών προς το ελληνικό κράτος, τιμωρείται με ισόβια κάθειρξη.

Άρθρο 19
Βλάβη συγκοινωνιών

1. Τιμωρείται με πρόσκαιρη κάθειρξη ο στρατιωτικός που σε πολεμική περίοδο θέτει σε κίνδυνο τη μαχητική ικανότητα του στρατεύματος, καταστρέφοντας, αλλοιώνοντας, βλάπτοντας, καθιστώντας με οποιονδήποτε τρόπο ανέφικτη ή δυσχεραίνοντας την κατά προορισμό χρήση:
α) Οδών, σιδηροδρομικών συγκοινωνιών, τηλεγραφικών ή τηλεφωνικών εγκαταστάσεων,
β) Υλικών που χρησιμεύουν στην κατασκευή ή επισκευή μέσων συγκοινωνίας ή τηλεπικοινωνίας,
γ) Μεταφορικών μέσων που χρησιμοποιούνται ή προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για την άμυνα της χώρας.
2. Αν ο δράστης των παραπάνω πράξεων προκάλεσε βλάβη στη μαχητική ικανότητα του στρατεύματος, επιβάλλεται θάνατος ή ισόβια κάθειρξη.
3. Αν οι παραπάνω πράξεις τελέσθηκαν από αμέλεια, επιβάλλεται φυλάκιση.

Άρθρο 20
Βλάβη ηλεκτρονικών και άλλων μέσων πληροφοριών

1. Τιμωρείται με πρόσκαιρη κάθειρξη όποιος σε πολεμική περίοδο θέτει σε κίνδυνο τη μαχητική ικανότητα του στρατεύματος:
α) καταστρέφοντας, βλάπτοντας, καθιστώντας ανέφικτη τη χρήση ή διαταράσσοντας τη λειτουργία μηχανικών, ηλεκτρονικών ή άλλων εγκαταστάσεων που είναι προορισμένες να συλλέγουν, αποθηκεύουν, επεξεργάζονται ή να μεταδίδουν πληροφορίες χρήσιμες για την πολεμική ικανότητα της χώρας,
β) αχρηστεύοντας, δυσχεραίνοντας τη χρήση ή αλλοιώνοντας πληροφορίες, στοιχεία ή προγράμματα που περιέχονται στις εγκαταστάσεις του προηγούμενου εδαφίου.
2. Αν ο δράστης των παραπάνω πράξεων προκάλεσε βλάβη στη μαχητική ικανότητα του στρατεύματος επιβάλλεται θάνατος ή ισόβια κάθειρξη.
3. Αν οι παραπάνω πράξεις τελέστηκαν από αμέλεια επιβάλλεται φυλάκιση.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Κεφάλαιο II-Β - ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ

Άρθρο 32
Ανυποταξία

Όποιος κηρύσσεται ανυπότακτος, σύμφωνα με το νόμο για τη στρατολογία, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη. Σε περίπτωση όμως που η πράξη του, εν όψει της διάρκειάς της και των υπηρεσιών που αυτός θα μπορούσε να προσφέρει, δεν θα μπορούσε να προκαλέσει άξια λόγου βλάβη στην πολεμική προσπάθεια της χώρας, λαμβανομένων υπόψη και των γενικών συνθηκών της επιστράτευσης, επιβάλλεται κάθειρξη ή φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.
γ) Σε περίοδο μερικής ή παρατεταμένης γενικής επιστράτευσης, με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών και, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του εδ.β` του στοιχ.β`, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".
*** ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Με το άρθρο 74 παρ.1 Ν.3421/2005,
ΦΕΚ Α 302/13.12.2005,ορίζεται ότι:
"1. Πράξεις ανυποταξίας που τελέσθηκαν ενώ ίσχυε το π.δ. 506/1974 "Περί Γενικής Επιστράτευσης των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας" (ΦΕΚ 206 Α΄) ή συνεχίσθηκε η τέλεσή τους και μετά την κατάργησή του και δεν έχουν εκδικασθεί, τιμωρούνται με την ποινή του άρθρου 32 παράγραφος 1α Σ.Π.Κ.. Εντάλματα συλλήψεως που έχουν εκδοθεί για τις πράξεις αυτές καταργούνται".

Άρθρο 33
Λιποταξία στο εσωτερικό

1. Λιποτάκτης στο εσωτερικό είναι ο στρατιωτικός που:
α) Απουσιάζει χωρίς άδεια από το σώμα στο οποίο ανήκει ή τη φυλακή όπου κρατείται ή το νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται, μετά παρέλευση έξι ημερών από τη βεβαιωμένη απουσία του και αν δεν έχει συμπληρώσει υπηρεσία τριών μηνών, μετά παρέλευση δεκαπέντε ημερών.
β) Έλαβε άδεια απουσίας ή μετακινείται μεμονωμένα από ένα σώμα σε άλλο και δεν εμφανίζεται στο σώμα του σε δεκαπέντε ημέρες από την προσδιορισμένη, ημέρα εμφάνισης ή μετάθεσής του στον προορισμό του. Κατά την έννοια του άρθρου αυτού, ως άδεια νοείται εκείνη, κατά την οποία ο στρατιωτικός χαρακτηρίζεται στους ελέγχους ως απών, σύμφωνα με τους στρατιωτικούς κανονισμούς.
***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Η ΥΑ(ΕΘΝ.ΑΜ) Φ.340.3/32/64416/Σ.141/2000 (Β 404) ορίζει: "Τη μείωση των προθεσμιών κήρυξης σε λιποταξία που προβλέπονται από το άρθρο 33 παρ.1 στοιχ.α και β. του ΣΠΚ που κυρώθηκε με το Ν.2287/95, σε δύο ημέρες για το στρατιωτικό προσωπικό των Μονάδων στο Στρατό Ξηράς, που εμπλέκονται στη διακλαδική άσκηση "ΠΑΡΜΕΝΙΩΝ - 2000".
***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Η ΥΑ (ΕΘΝ.ΑΜ.)Φ.340.3/36/382060/1999 (Β 350) ορίζει: "Τη μείωση των προθεσμιών κήρυξης σε λιποταξία που προβλέπονται από το άρθρο 33 παρ. 1 στοιχ. α και β του ΣΠΚ που κυρώθηκε με το Ν. 2287/95, σε δύο ημέρες για το στρατιωτικό προσωπικό των Μονάδων στο Στρατό Ξηράς, που εμπλέκονται στη διακλαδική άσκηση "ΠAΡΜΕΝΙΩΝ-99".
γ) Ανήκει σε σώμα που βρίσκεται σε μετακίνηση και απουσιάζει αδικαιολόγητα από μία πρόσκληση.
δ) Ενώ έχει τιμωρηθεί πειθαρχικά σε διάστημα έξι μηνών τρεις φορές για αυθαίρετη απουσία, η οποία διήρκησε περισσότερο από είκοσι τέσσερις ώρες, εγκαταλείπει και πάλι το σώμα του και απουσιάζει περισσότερο από δύο ημέρες.
ε) Σε πολεμική περίοδο και ενώ έχει αποχωρισθεί από το σώμα του, δεν σπεύδει να ενωθεί με το πλησιέστερο σώμα ή να παρουσιασθεί, μετά τη λήξη της αιχμαλωσίας του, στην πλησιέστερη στρατιωτική αρχή.
2. Οπλίτης υπαίτιος λιποταξίας στο εσωτερικό τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους τιμωρείται όταν:
αα) Ο λιποτάκτης συναποκόμισε όπλο ή οποιοδήποτε μεταφορικό μέσο του στρατού, χωρίς να αποκλείεται η εφαρμογή του άρθρου 147.
ββ) Λιποτάκτησε ενώ εκτελούσε υπηρεσία, χωρίς να αποκλείεται η εφαρμογή των άρθρων 74 και 76 του παρόντος.
γγ) Είναι υπότροπος.
β) Σε πολεμική περίοδο, με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη. Το δικαστήριο, εκτιμώντας τα αίτια, την αφορμή και τη διάρκεια της πράξης, καθώς και το σκοπό που επιδίωξε, μπορεί να επιβάλει κάθειρξη.
3. Αξιωματικός υπαίτιος λιποταξίας στο εσωτερικό τιμωρείται:
α) σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους,
β) σε πολεμική περίοδο, με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη,
γ) σε περίοδο μερικής ή παρατεταμένης γενικής επιστράτευσης, με κάθειρξη. Το δικαστήριο, εκτιμώντας τα αίτια, την αφορμή και τη διάρκεια της πράξης, καθώς και το σκοπό που επιδίωξε, μπορεί να επιβάλει φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 34
Τροποποίηση προθεσμιών

1. Σε πολεμική περίοδο οι προθεσμίες του άρθρου 33 παρ.1 στοιχ. α` και β` είναι σε κάθε περίπτωση διήμερες.
2. Ο Υπουργός μπορεί με αποφάσεις του, αν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις να:
α) Ορίζει τις προθεσμίες της παρ.1 στοιχ. α και β` του άρθρου 33, σε περίπτωση παρατεταμένης γενικής επιστράτευσης, από δύο έως έξι ημέρες.
β) Ελαττώνει τις ίδιες προθεσμίες, σε περίοδο ειρηνική ή μερικής επιστράτευσης, έως τις δύο ημέρες. Οι αποφάσεις αυτές μπορεί να περιορίσουν την εφαρμογή του μέτρου σε ορισμένες μόνο περιφέρειες ή μονάδες. Το περιεχόμενό τους γνωστοποιείται σε κάθε περίπτωση με την ημερήσια διαταγή των στρατιωτικών μονάδων μια φορά το μήνα, όταν δε η εφαρμογή του μέτρου περιορίζεται σε ορισμένες μόνο περιφέρειες ή μονάδες, η γνωστοποίηση γίνεται και προφορικά στους νεοτοποθετούμενους στις μονάδες αυτές.

Άρθρο 35
Ομαδική λιποταξία

1. Αν τρεις ή περισσότεροι στρατιωτικοί λιποτακτήσουν σε ειρηνική περίοδο, μετά από προηγούμενη συμφωνία, τιμωρούνται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών ή με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.
2. Στον ανώτερο κατά βαθμό επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δεκαπέντε ετών ή φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών

Άρθρο 36
Λιποταξία στο εξωτερικό

1. Λιποτάκτης στο εξωτερικό είναι ο στρατιωτικός ο οποίος:
α) Διαβαίνει τα ελληνικά σύνορα χωρίς ειδική άδεια και παραμένει σε χώρα του εξωτερικού πάνω από τρεις ημέρες.
β) ενώ υπηρετεί στο εξωτερικό, εγκαταλείπει το σώμα στο οποίο ανήκει για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών ημερών.
γ) Απουσιάζει βεβαιωμένα χωρίς άδεια από το σώμα του επί τρεις τουλάχιστον ημέρες και κατά το διάστημα της απουσίας του διαβαίνει τα ελληνικά σύνορα.
δ) Βρίσκεται στο εξωτερικό με άδεια ή για υπηρεσία και δεν επιστρέφει στο σώμα του μετά παρέλευση δεκαπέντε ημερών και σε πολεμική περίοδο μετά παρέλευση πέντε ημερών από τη λήξη της άδειάς του ή από την προσδιοριζόμενη ημέρα της επιστροφής του ή από την ημέρα που του κοινοποιήθηκε νομότυπα η διαταγή της ανάκλησής του,
ε) Εξέρχεται από τη χώρα χωρίς άδεια σε πολεμική περίοδο.
2. Ο υπαίτιος λιποταξίας στο εξωτερικό τιμωρείται
α) Σε ειρηνική περίοδο, με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών ή με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 37
Αυθόρμητη επάνοδος λιποτάκτης

1. Αν, ο οπλίτης, που σε ειρηνική περίοδο έχει λιποτακτήσει, επανέλθει αυθόρμητα σε διάστημα δέκα ημερών από τη συμπλήρωση των προθεσμιών των άρθρων 33 και 36, το δικαστήριο, εκτιμώντας τις συνθήκες τέλεσης της πράξης, μπορεί να κρίνει την πράξη ατιμώρητη.
2. Η διάταξη της παρ.1 δεν εφαρμόζεται στις διακεκριμένες περιπτώσεις του άρθρου 33 παρ. 2 στοιχ. α.

Κεφάλαιο II-Γ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ

Άρθρο 46
Στάση

1. Σε κατάσταση ένοπλης στάσης βρίσκονται οι στρατιωτικοί όταν, τρεις ή περισσότεροι ενωμένοι, ενώ τελούν υπό τα όπλα ή λαμβάνουν χωρίς άδεια
τα όπλα, βιαιοπραγούν κατά προσώπων ή προβαίνουν σε καταστροφή πραγμάτων ή διαταράσσουν την κοινή ειρήνη και αρνούνται να υπακούσουν σε πρώτη πρόσκληση των αρχηγών τους ή σε κάποιο πρόσωπο από τα ασκούντα την εκτελεστική εξουσία σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 2 του Συντάγματος, ή καθιστούν με οποιονδήποτε τρόπο αδύνατο σε αυτούς να απευθύνουν τέτοια πρόσκληση.
2. Οι υποκινητές και όσοι τέθηκαν επικεφαλής της στάσης, καθώς και ο ανώτερος κατά βαθμό συμμέτοχος στρατιωτικός, τιμωρούνται με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη. Οι λοιποί στασιαστές τιμωρούνται με ισόβια κάθειρξη ή με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών.
3. Αν η πράξη της παραγράφου 1 τελέσθηκε χωρίς όπλο, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 47
Ομαδική απείθεια

1. Σε κατάσταση ομαδικής απείθειας βρίσκονται οι στρατιωτικοί οι οποίοι, εκτός από τις περιπτώσεις του άρθρου 46, τρεις ή περισσότεροι ενωμένοι:
α) Αρνούνται σε πρώτη πρόσκληση να υπακούσουν στις διαταγές των αρχηγών τους.
β) Υποβάλλουν ομαδικά ή χωριστά αλλά μετά προηγούμενη συμφωνία παράπονο, αίτηση ή αναφορά, προφορικά ή γραπτά, συνδέοντας την ικανοποίηση του αιτήματός τους με την εκτέλεση των καθηκόντων τους ή κατά τρόπο που επιδρά στην εκτέλεση των καθηκόντων τους ή στην πειθαρχία του στρατεύματος.
γ) Ενώ είναι βαθμοφόροι, υποβάλλουν ομαδικά ή χωριστά αλλά μετά προηγούμενη συμφωνία την παραίτηση τους από την υπηρεσία, με το σκοπό να εκβιάσουν την αρχή να πάρει ορισμένες αποφάσεις ή να παρεμποδίσουν την ομαλή λειτουργία της στρατιωτικής υπηρεσίας.
2. Οι υποκινητές της ομαδικής απείθειας τιμωρούνται σε ειρηνική περίοδο με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και σε πολεμική περίοδο με κάθειρξη, οι λοιποί υπαίτιοι τιμωρούνται σε ειρηνική περίοδο με φυλάκιση μέχρι τριών ετών και σε πολεμική περίοδο με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
3. Μένει ατιμώρητος όποιος στις περιπτώσεις της παρ.1 στοιχ. α` υπάκουσε στην πρώτη πρόσκληση και αποχώρησε. Αν ήταν υποκινητής και υπακούοντας στην πρώτη πρόσκληση αποχώρησε προτρέποντας και τους άλλους να αποχωρήσουν, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.

Άρθρο 48
Ένωση για στάση

1. Αν τρεις ή περισσότεροι στρατιωτικοί συναποφάσισαν τη διάπραξη στάσης, τιμωρούνται με την ποινή που απειλείται για την ολοκληρωμένη πράξη, ελαττωμένη κατά το άρθρο 83 του Π.Κ..
2. Ατιμώρητος μένει ο υπαίτιος που απέχει από τη συμφωνημένη πράξη πριν από την έναρξη εκτέλεσής της και πληροφορεί έγκαιρα τις αρχές κατά τρόπο που να καθιστά δυνατή την πρόληψή της.

Άρθρο 49
Μη αναγγελία στάσης

Στρατιωτικός που λαμβάνει κατά οποιονδήποτε τρόπο γνώση ότι προπαρασκευάζεται ή αποφασίσθηκε στάση και παραλείπει να ενημερώσει έγκαιρα την προϊσταμένη του αρχή, τιμωρείται σε ειρηνική περίοδο με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και σε πολεμική περίοδο με κάθειρξη.

Άρθρο 50
Παράλειψη καταστολής στάσης ή ομαδικής απείθειας

1. Αξιωματικός που είναι παρών σε στάση στρατιωτικών και δεν πράττει ότι μπορεί για να την καταστείλει ή να εμποδίσει την επέκτασή της, τιμωρείται με φυλάκιση. Αν πρόκειται για ομαδική απείθεια (άρθρο 47 παρ.1 στοιχ.α`), επιβάλλεται φυλάκιση μέχρι ενός έτους.
2. Στρατιωτικός αρχηγός, που κατά οποιονδήποτε τρόπο λαμβάνει γνώση στάσης που αποφασίσθηκε ή προπαρασκευάζεται και δεν πράττει ότι επιβάλλεται για την πρόληψη ή την καταστολή της, τιμωρείται σε ειρηνική περίοδο με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών και σε πολεμική περίοδο σε ισόβια κάθειρξη.

Άρθρο 51
Αντίσταση

1. Στρατιωτικός που καθίσταται υπαίτιος αντίστασης τιμωρείται:
α) Με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και αν ήταν ένοπλος με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.
β) Αν η αντίσταση τελέσθηκε από τρεις ή περισσότερους, με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και αν ήταν ένοπλοι, με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών.
2. Το κατώτατο όριο της ποινής της φυλακίσεως διπλασιάζεται για τους υποκινητές, τους επικεφαλής και το συμμέτοχο στρατιωτικό με τον ανώτερο βαθμό.

Κεφάλαιο II-Δ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

Άρθρο 64
Εξύβριση σκοπού ή φρουρού

Στρατιωτικός που εξυβρίζει σκοπό ή φρουρό που έχει εντολή να φρουρεί ή να επιτηρεί ορισμένη περιφέρεια, τιμωρείται με φυλάκιση τριών μηνών μέχρι δύο ετών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 65
Βιαιοπραγία εναντίον σκοπού

1. Στρατιωτικός, που βιαιοπραγεί εναντίον σκοπού, τιμωρείται:
α) Με κάθειρξη, αν κατά την τέλεση της πράξης ο δράστης χρησιμοποίησε όπλο.
β) Με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών, αν η πράξη τελέσθηκε από δύο ή περισσότερους.
γ) Με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών σε κάθε άλλη περίπτωση.
2. Οι παραπάνω ποινές επιβάλλονται αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.
3. Αν ο υπαίτιος είναι αξιωματικός και η ποινή που επιβλήθηκε δεν επιφέρει καθαίρεση, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει και έκπτωση.

Άρθρο 66
Άσκοποι πυροβολισμοί

Στρατιωτικός, που πυροβολεί αυτοβούλως και χωρίς εύλογη αιτία, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.

Άρθρο 67
Μέθη εν υπηρεσία

1. Στρατιωτικός που εκτελεί υπηρεσία ή έλαβε διαταγή να εκτελέσει υπηρεσία και καταναλίσκει οινοπνευματώδη ποτά ή άλλες μεθυστικές ουσίες, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό ή τη μείωση της ικανότητάς του για εκτέλεση της υπηρεσίας του, τιμωρείται εφόσον το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται σε αμέλειά του:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών και αν είναι αξιωματικός, με φυλάκιση μέχρι ενός έτους.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
2. Οι παραπάνω ποινές επιβάλλονται, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 68
Αντιποίηση στολής ή εμβλημάτων

Με φυλάκιση μέχρι ενός έτους τιμωρείται ο στρατιωτικός που:
α) Φέρει δημόσια στρατιωτική στολή, παράσημο ή άλλο διακριτικό σημείο βαθμού ή τίτλου χωρίς να έχει δικαίωμα γι` αυτό.
β) Σε πολεμική περίοδο φέρει δημόσια στη ζώνη των επιχειρήσεων περιβραχιόνιο ή σημαία ή έμβλημα του Ερυθρού Σταυρού ή άλλα σημεία-που εξομοιώνονται με αυτά, χωρίς να έχει δικαίωμα γι` αυτό.

Άρθρο 69
Παράνομη ανάληψη ή διατήρηση αρχηγίας

1. Στρατιωτικός που αναλαμβάνει αρχηγία χωρίς διαταγή ή εύλογη αιτία, τιμωρείται με κάθειρξη. Αν ο υπαίτιος διατηρεί την αρχηγία παρά τις διαταγές των προϊσταμένων του, επιβάλλεται ισόβια κάθειρξη ή κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών.
2. Αν η πράξη της προηγούμενης παραγράφου τελέσθηκε σε πολεμική περίοδο, επιβάλλεται θάνατος ή ισόβια κάθειρξη.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Κεφάλαιο II-Ε - ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ

Άρθρο 74
Εγκατάλειψη θέσης από σκοπό

Στρατιωτικός σκοπός που εγκαταλείπει τη θέση του, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο με φυλάκιση τριών μηνών μέχρι δύο ετών.
β) Σε πολεμική περίοδο:
αα) με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών,
ββ) αν η πράξη τελέσθηκε ενώπιον του εχθρού με πρόσκαιρη κάθειρξη και αν προέκυψε κίνδυνος για την ασφάλεια της χώρας ή τη μαχητική ικανότητα του στρατού με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 75
Ύπνος σκοπού

Στρατιωτικός σκοπός που καταλαμβάνεται να κοιμάται, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι ενός έτους και αν η πράξη τελέσθηκε ενώπιον του εχθρού, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.

Άρθρο 76
Εγκατάλειψη φυλακής, θέσης ή περιοχής προς επιτήρηση

1. Στρατιωτικός που εγκαταλείπει τη φυλακή ή τη θέση στην οποία ορίσθηκε ή την περιοχή που οφείλει να επιτηρεί, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.
β) Σε πολεμική περίοδο με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών.
γ) Αν η πράξη τελέσθηκε ενώπιον του εχθρού με αποτέλεσμα να προκύψει κίνδυνος για την ασφάλεια της χώρας ή τη μαχητική ικανότητα του στρατού με θάνατο ή ισόβια κάθειρξη και αν δεν προέκυψε τέτοιος κίνδυνος με πρόσκαιρη κάθειρξη.
2. Η τέλεση της πράξης από τον αρχηγό της στρατιωτικής θέσης τιμωρείται, με φυλάκιση μέχρι τριών ετών στην περίπτωση του στοιχείου α` της προηγούμενης παραγράφου και με κάθειρξη μέχρι δεκαπέντε ετών στην περίπτωση του στοιχείου β`.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 77
Μη προσέλευση σε συναγερμό

Στρατιωτικός που δεν προσέρχεται αμέσως στη θέση του, ενώ διατάχθηκε συναγερμός, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.

Άρθρο 78
Καθυστέρηση σε πορεία

Στρατιωτικός που με οποιαδήποτε πρόφαση δεν παρακολουθεί το τμήμα του που βρίσκεται σε πορεία, βραδυπορεί ή παραμένει στα πλάγια ή πίσω, για να αποφύγει τις υποχρεώσεις τις οποίες το τμήμα έλαβε διαταγή να εκτελέσει, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και αν η πράξη τελέσθηκε στη ζώνη των επιχειρήσεων, με κάθειρξη.

Άρθρο 79
Παράλειψη προπαρασκευής από αμέλεια

Αρχηγός, κυβερνήτης πλοίου ή αεροσκάφους ή χειριστής αεροσκάφους που από αμέλειά του καταλαμβάνεται απαράσκευος από τον εχθρό, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.

Κεφάλαιο II-ΣΤ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΑΠΟΡΡΗΤΩΝ

Άρθρο 140
Αποσφράγιση, υπεξαγωγή ή καταστροφή εγγράφων ή άλλων αντικειμένων

1. Οποίος χωρίς δικαίωμα ανοίγει, υπεξάγει ή καταστρέφει έγγραφο ή άλλο αντικείμενο οποιασδήποτέ στρατιωτικής ή διπλωματικής υπηρεσίας του οποίου ανέλαβε τη φύλαξη ή μεταφορά ή εν γνώσει επιτρέπει σε άλλον την επιχείρηση τέτοιας πράξης ή βοηθά την τέλεσή της ή γνωστοποιεί σε τρίτο το περιεχόμενο εγγράφου που ο ίδιος γνωρίζει λόγω της υπηρεσίας του ή της εργασίας του, τιμωρείται, αν η πράξη δεν επισύρει βαρύτερη ποινή κατ` άλλη διάταξη:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.
2. Αν το κατά την παρ. 1 έγγραφο ή αντικείμενο έχει – νομίμως χαρακτηρισθεί ως απόρρητο, επιβάλλεται σε ειρηνική περίοδο φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και σε πολεμική περίοδο κάθειρξη.

Άρθρο 141
Απώλεια απορρήτων

1. Οποίος από αμέλεια γίνεται πρόξενος απώλειας ή καταστροφής εγγράφων, βιβλίων ή άλλων αντικειμένων οποιασδήποτε στρατιωτικής υπηρεσίας, τα οποία χαρακτηρίσθηκαν νομίμως ως απόρρητα και παραδόθηκαν σε αυτόν για μεταφορά, φύλαξη ή διαχείριση, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.
2. Με τις ίδιες ποινές τιμωρείται και ο στρατιωτικός που τελεί την πράξη της προηγούμενης παραγράφου, σε σχέση με έγγραφα ή άλλα αντικείμενα διπλωματικής υπηρεσίας.

Άρθρο 142
Παράλειψη διασφάλισης απορρήτων

Οποίος σε πολεμική περίοδο και ενώ βρίσκεται σε κίνδυνο να αιχμαλωτισθεί ή να πέσει στα χέρια του εχθρού, δεν προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποκρύψει ή να εξαφανίσει τα έγγραφα ή άλλα αντικείμενα οποιασδήποτε στρατιωτικής υπηρεσίας, που χαρακτηρίσθηκαν νομίμως ως απόρρητα και του παραδόθηκαν για χρήση, φύλαξη ή μεταφορά, τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών ή φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.

Άρθρο 143
Μυστικές πληροφορίες στρατιωτικής σημασίας

Ως μυστικές πληροφορίες στρατιωτικής σημασίας θεωρούνται οι αναφερόμενες:
α) Στην κατάσταση γενικά του στρατού και του πολεμικού υλικού, στα έργα οχύρωσης, στα κρυπτογραφικά μέσα συνεννόησης, στο δίκτυο των στρατιωτικών συγκοινωνιών, στις θέσεις του στρατού, στους τόπους ανεφοδιασμού και στην κατάσταση των προμηθειών σε όπλα, πολεμοφόδια, καύσιμα, τρόφιμα ή χρήματα.
β) Στο σχέδιο οργάνωσης ή σύνθεσης του στρατού, στο σχέδιο και τα προπαρασκευαστικά μέτρα επιστράτευσης ή κινητοποίησης του στρατού και στα σχέδια στρατιωτικής επιχείρησης.
γ) Σε στρατιωτικές μετακινήσεις ή μεταφορές που εκτελούνται ή σχεδιάζονται.
δ) Στην κατάσταση της υγείας ή του φρονήματος και πειθαρχίας του στρατού ή στον αριθμό των τραυματιών, νεκρών ή αιχμαλώτων.
ε) Σε κάθε αντικείμενο που χαρακτηρίσθηκε νομίμως ως απόρρητο.

Άρθρο 144
Μετάδοση στρατιωτικών μυστικών

1. Στρατιωτικός και όποιος ανήκει στην υπηρεσία του στρατού, που παράνομα και με πρόθεση παραδίδει ή ανακοινώνει σε άλλον ή αφήνει με οποιονδήποτε τρόπο να περιέλθουν στην κατοχή ή στη γνώση άλλου μυστικές πληροφορίες στρατιωτικής σημασίας, τιμωρείται με κάθειρξη.
2. Αν πρόκειται για πληροφορίες μικρής σημασίας, ο υπαίτιος τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
3. Αν η πράξη τελέσθηκε σε πολεμική περίοδο για να ωφελήσει ξένο κράτος ή για να βλάψει το ελληνικό κράτος, επιβάλλεται θάνατος ή ισόβια κάθειρξη.
4. Αν οι πράξεις των παραγράφων 1 και 2 έγιναν από αμέλεια, ο υπαίτιος τιμωρείται:
α) Με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών, αν οι πληροφορίες της παρ. 1 ή τα αντικείμενα που τις περιέχουν είναι εμπιστευμένα ή προσιτά σε αυτόν λόγω της υπηρεσίας του ή μετά από εντολή της αρχής και με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, αν ανακοινώθηκαν ή παραδόθηκαν σε ξένο κράτος ή σε κατάσκοπό του.
β) Με φυλάκιση μέχρι ενός έτους, σε κάθε άλλη περίπτωση.
5. Ο υπαίτιος τιμωρείται, κατά τις παραπάνω διατάξεις και αν το έγκλημα τελέσθηκε μετά την έξοδό του από την υπηρεσία, εφόσον οι πληροφορίες ή τα αντικείμενο της παρ. 1 είχαν περιέλθει σε κατοχή ή γνώση του λόγω της υπηρεσίας του.
6. Αν ο αποδέκτης των μυστικών ήταν κατάσκοπος, μπορεί ο υπαίτιος να απαλλαγεί από την ποινή, εφόσον ανήγγειλε την πράξη στις αρχές, με αποτέλεσμα να συλληφθεί έγκαιρα ο κατάσκοπος ή να προληφθεί ο κίνδυνος.
7. Η απόπειρα και η προσφορά για την τέλεση των πράξεων αυτών τιμωρούνται με την ποινή του τετελεσμένου εγκλήματος.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 145
Ανακοίνωση στρατιωτικών πληροφοριών

Στρατιωτικός και όποιος ανήκει στην υπηρεσία του στρατού, που χωρίς έγκριση της στρατιωτικής αρχής ανακοινώνει ή δημοσιεύει με οποιοδήποτε μέσο πληροφορίες σχετικές με το στρατό, άλλες από τις αναφερόμενες στο άρθρο 143, ικανές να κλονίσουν την εμπιστοσύνη του κοινού σε αυτόν, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.

Άρθρο 146
Υπεξαίρεση ή φθορά ναυτιλιακών εγγράφων

Στρατιωτικός, ο οποίος υπεξαιρεί, καταστρέφει, βλάπτει ή υπεξάγει ναυτιλιακά έγγραφα από πλοίο που καταλήφθηκε ή αιχμαλωτίσθηκε από το στρατό, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.

Κεφάλαιο II-Ζ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Άρθρο 147
Κλοπή και υπεξαίρεση στρατιωτικών πραγμάτων

1. Στρατιωτικός που διαπράττει κλοπή ή υπεξαίρεση πραγμάτων, τα οποία ανήκουν στο κράτος ή σε στρατιωτικό ή έχουν αποσταλεί ή έχουν αποχωρισθεί προς αποστολή στο στρατό, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Αν το αντικείμενο της πράξης είναι:
α) Είδος οπλισμού ή πολεμοφόδια, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
β) Ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών.
2. Αν το αντικείμενο της κλοπής είναι πράγματα που είναι προσιτά στο δράστη λόγω της υπηρεσίας του, επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δέκα ετών ή φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
3. Στρατιωτικός που διαπράττει κλοπή σε βάρος ιδιώτη, ο οποίος του παραχώρησε κατάλυμα κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
4. Αν η υπεξαίρεση πραγμάτων που ανήκουν στο κράτος τελέσθηκε από στρατιωτικό υπόλογο, στον οποίο έχει ανατεθεί η φύλαξη, διαχείριση, διανομή ή παράδοσή τους , επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δέκα ετών ή φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
5. Σε πολεμική περίοδο στον υπαίτιο των πράξεων που προβλέπονται στις παραγράφους 1 έως 4, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και αν το αντικείμενο της πράξης είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, ισόβια κάθειρξη.
6. Η διάταξη του άρθρου 379 Π.Κ. εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις των προηγούμενων παραγράφων, η δε διάταξη του άρθρου 377 παρ.1 Π.Κ. εφαρμόζεται επίσης, εφόσον η κλοπή ή η υπεξαίρεση αφορά σε πράγματα μικρής στρατιωτικής σημασίας και ευτελούς αξίας.
7. Οι ποινές του άρθρου αυτού επιβάλλονται εφόσον οι πράξεις δεν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 148
Πλαστογραφία, ψευδής βεβαίωση, νόθευση κ.λπ.

1. Στρατιωτικός υπόλογος, που κατά τη στρατιωτική διαχείριση τελεί πράξη προβλεπόμενη από τα άρθρα 216 και 242 του Ποινικού Κώδικα, τιμωρείται με κάθειρξη.
2. Σε πολεμική περίοδο στον υπαίτιο των πράξεων της προηγούμενης παραγράφου επιβάλλεται ισόβια κάθειρξη ή κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών.
3. Οι ποινές του άρθρου αυτού επιβάλλονται εφόσον, οι πράξεις δεν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 149
Σύληση νεκρού και κλοπή κατά πληγωμένου ή ναυαγού

1. Στρατιωτικός, που συλεί νεκρό ή διαπράττει κλοπή σε βάρος τραυματία, αρρώστου, ναυαγού ή θύματος ατυχήματος, τιμωρείται:
α) Με κάθειρξη, αν η πράξη τελέστηκε κατά τη διάρκεια εχθροπραξιών ή αμέσως μετά από αυτές.
β) Με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους σε κάθε άλλη περίπτωση, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.
2. Αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 380 του Ποινικού Κώδικα ή αν η σύληση τού νεκρού έγινε με τρόπο ιδιαιτέρως απεχθή, επιβάλλεται ισόβια κάθειρξη.

Άρθρο 150
Διαρπαγή σε εχθρικό έδαφος

1. Στρατιωτικός που σε εχθρικό έδαφος κατεχόμενο από τον ελληνικό στρατό επιδίδεται σε διαρπαγές, παίρνοντας στην κατοχή του χωρίς εξουσιοδότηση ή άμεση ανάγκη, τρόφιμα ή αντικείμενα ιματισμού ή εξάρτησης ή άλλα αντικείμενα, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι
μηνών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη. Με τις ίδιες ποινές τιμωρείται και όποιος ανήκει στην υπηρεσία ή την ακολουθία του στρατού και τελεί τις παραπάνω πράξεις.
2. Αν η πράξη της προηγούμενης παραγράφου τελέσθηκε με σωματική βία κατά προσώπου ή από αξιωματικό ή από δύο ή περισσότερους ενωμένους, επιβάλλεται κάθειρξη.
3. Αξιωματικός ή υπαξιωματικός, που δεν χρησιμοποιεί κάθε μέσο που έχει στη διάθεσή του για να παρεμποδίσει την παραπάνω πράξη, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους.

Άρθρο 151
Ενεχυρίαση

Στρατιωτικός που ενεχυριάζει πράγματα διαπιστευμένα σε αυτόν για την υπηρεσία, τιμωρείται:
α) Σε ειρηνική περίοδο, με φυλάκιση μέχρι ενός έτους και αν ενεχυριάσει πράγματα του ιματισμού του, με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών.
β) Σε πολεμική περίοδο με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.

Άρθρο 152
Εκμετάλλευση εμπιστευμένων

1. Με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών τιμωρείται ο στρατιωτικός ο οποίος:
α) Χωρίς πρόθεση υπεξαίρεσης ή απιστίας τοκίζει ή μεταχειρίζεται κατά άλλο τρόπο προς όφελος δικό του ή άλλου ή παραχωρεί σε άλλον προς χρήση χρήματα ή πράγματα των οποίων έχει την κατοχή λόγω της υπηρεσίας του.
β) Χρησιμοποιεί παράνομα στρατιωτικό εργαστήριο για να κατασκευάσει πράγματα δικά του ή άλλου.
γ) Χρησιμοποιεί παράνομα την εργασία του προσωπικού που έχει υπό τις διαταγές του, προς όφελος δικό του ή άλλου.
2. Αν ο υπαίτιος είναι αξιωματικός, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει και έκπτωση.
3. Σε πολεμική περίοδο επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δέκα ετών ή φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.

Κεφάλαιο II-Η - ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ – ΑΜΑΧΟΙ

Άρθρο 156
Εξύβριση, απειλή ή βιαιοπραγία κατά αιχμαλώτου

1. Στρατιωτικός που εξυβρίζει ή απειλεί αιχμάλωτο ή βιαιοπραγεί κατ` αυτού, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.
2. Η διάταξη της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζεται και αν η πράξη που προβλέπεται σε αυτήν τελέσθηκε εναντίον αιχμαλώτου από άλλο αιχμάλωτο, ο οποίος ορίσθηκε από την ελληνική στρατιωτική αρχή επικεφαλής αιχμαλώτων για την εκτέλεση της υπηρεσίας τους.

Άρθρο 157
Ωμότητες εναντίον αιχμαλώτου

Στρατιωτικός που διαπράττει βασανιστήρια ή άλλες προσβολές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κατά τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 137Α του Π.Κ., σε βάρος αιχμαλώτου, τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών, εφόσον δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 158
Προσβολή της θρησκείας αιχμαλώτου

Στρατιωτικός που αυθαίρετα παρακωλύει την εύλογη, εντός των ορίων που επιβάλλουν τα ορισμένα μέτρα τάξης που έχουν ληφθεί από τη στρατιωτική αρχή, άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων αιχμαλώτου ή ενώπιόν του καθυβρίζει τη θρησκεία του, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους.

Άρθρο 159
Εξαναγκασμός αιχμαλώτου σε παροχή πληροφοριών

Στρατιωτικός που μεταχειρίζεται σωματική βία ή απειλή σωματικής βίας για να εξαναγκάσει αιχμάλωτο σε παροχή πληροφοριών που μπορούν να βλάψουν τα συμφέροντα της πατρίδας του ή σε παροχή εργασίας που έχει άμεση σχέση με τις πολεμικές επιχειρήσεις ή απαγορεύεται από τις διεθνείς συμβάσεις, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 160
Κλοπή σε βάρος αιχμαλώτου

Στρατιωτικός που διαπράττει κλοπή σε βάρος αιχμαλώτου, τον οποίο έχει υπό τη φύλαξή του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Άρθρο 161
Βιαιοπραγία εναντίον αμάχων

Στρατιωτικός που χωρίς πρόκληση ή ανάγκη βιαιοπραγεί εναντίον αμάχων πολιτών του εχθρικού κράτους, ή συλλαμβάνει πρόσωπα ως ομήρους, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Κεφάλαιο III-Α - ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Άρθρο 167
Δικαστήρια

1. Η ποινική δικαιοσύνη στο στρατό απονέμεται από τα στρατιωτικά δικαστήρια και τον `Άρειο Πάγο.
2. Οι στρατιωτικοί δικαστές και οι αναθεωρητές περιβάλλονται με εγγυήσεις λειτουργικής και προσωπικής ανεξαρτησίας.
3. Οι αποφάσεις των στρατιωτικών δικαστηρίων είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένες.

Άρθρο 168
Ίδρυση, λειτουργία

1. Σε όλη την επικράτεια λειτουργούν:
α) Πέντε στρατοδικεία με έδρα την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Ξάνθη, τη Λάρισα και τα Χανιά.
β) Δύο ναυτοδικεία με έδρα τον Πειραιά και τα Χανιά.
γ) Τρία αεροδικεία με έδρα την Αθήνα, τη Λάρισα και τα Χανιά.
δ) `Ένα Αναθεωρητικό Δικαστήριο με έδρα την Αθήνα.
2. Με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού, μπορεί:
α) Να ιδρύονται ή να καταργούνται στρατοδικεία, να ορίζεται ή να μεταβάλλεται η έδρα, η κατά τόπο αρμοδιότητά τους και ο χρόνος έναρξης και λήξης της λειτουργίας τους.
β) Να ορίζεται ότι στρατιωτικό δικαστήριο ή τμήμα του μπορεί να συνεδριάζει και εκτός της έδρας του, οπότε ορίζεται και ο τόπος συνεδρίασης.
γ) Να ορίζεται ότι στρατοδικείο μπορεί να λειτουργεί συγχρόνως και ως δικαστήριο άλλου κλάδου των ενόπλων δυνάμεων, εφόσον υπηρετούν στρατιωτικοί του κλάδου αυτού στην περιφέρειά του, οπότε ορίζεται και ο χρόνος έναρξης ή και λήξης της λειτουργίας του με την αρμοδιότητα αυτή.
3. Τα στρατιωτικά δικαστήρια μπορούν, με απόφαση του Υπουργού, να χωρίζονται σε τμήματα.
***Με το άρθρο 1 ΠΔ 144/2005 (ΦΕΚ Α 199/11-8-2005) ορίζεται ότι:
"1. Ιδρύουμε Ναυτοδικείο και Αεροδικείο στα Ιωάννινα με τίτλους "Ναυτοδικείο Ιωαννίνων" και "Αεροδικείο Ιωαννίνων", αντιστοίχως.
2. Στην κατά τόπο αρμοδιότητα των ανωτέρω στρατιωτικών δικαστηρίων υπάγονται οι Νομοί Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας, Θεσπρωτίας, Κέρκυρας, Λευκάδας και Αιτωλοακαρνανίας.
3. Τα ανωτέρω στρατιωτικά δικαστήρια θα αρχίσουν να λειτουργούν τρεις (3) μήνες μετά τη δημοσίευση του παρόντος."

Άρθρο 169
Δικαστικά καταστήματα

1. Αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά τα στρατιωτικά δικαστήρια συνεδριάζουν στα δικαστικά καταστήματα που ορίζονται με απόφαση του Υπουργού. Ο πρόεδρος ορίζει την αίθουσα συνεδριάσεων κάθε δικαστηρίου με πράξη του, που κοινοποιείται στο δικηγορικό σύλλογο και δημοσιεύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο.
2. Αν για οποιονδήποτε λόγο είναι αδύνατη η συνεδρίαση του δικαστηρίου στην ορισμένη αίθουσα, ο δικαστής που διευθύνει τη συνεδρίαση ορίζει άλλη αίθουσα του καταστήματος, με πράξη του ή με προφορική δήλωση του που καταχωρίζεται στα πρακτικά και γνωστοποιείται με τον προσφορότερο τρόπο, πριν από την έναρξη της συνεδρίασης ή την επανάληψή της.

Άρθρο 171
Τοποθέτηση στρατιωτικών δικαστών

1. Σε κάθε στρατοδικείο τοποθετούνται:
α) Ένας στρατιωτικός δικαστής Α ή Β, ως πρόεδρος.
β) Δύο ή περισσότεροι στρατιωτικοί δικαστές Α, Β, Γ, Δ ή πάρεδροι, ως δικαστές.
γ) Ένας ή περισσότεροι στρατιωτικοί δικαστές Β, Γ ή Δ, ως ανακριτές.
2. Στην εισαγγελία του στρατοδικείου τοποθετούνται ένας στρατιωτικός δικαστής Α ή Β ως εισαγγελέας και ένας ή περισσότεροι στρατιωτικοί δικαστές Β, Γ`, Δ ή πάρεδροι, ως αντεισαγγελείς.

Άρθρο 172
Σύνθεση στρατοδικείων

1. Τα στρατοδικεία συντίθενται κατά πλειοψηφία από στρατιωτικούς δικαστές, καθώς και από στρατοδίκες. Ως στρατοδίκες ορίζονται, αξιωματικοί απόφοιτοι των παραγωγικών σχολών αξιωματικών των τριών κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Αν κατηγορούμενοι είναι μόνο λιμενικοί, ως στρατοδίκες μπορεί να ορίζονται και αξιωματικοί γενικών υπηρεσιών του λιμενικού σώματος.
2. Στις δημόσιες συνεδριάσεις παρίσταται ο εισαγγελέας του δικαστηρίου και δικαστικός γραμματέας.
3. Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν είναι δυνατή η σύνθεση του δικαστηρίου με συμμετοχή κατά πλειοψηφία στρατιωτικών δικαστών από εκείνους που υπηρετούν σε αυτό, ο πρόεδρος του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου ορίζει άλλους στρατιωτικούς δικαστές προς συμπλήρωση της σύνθεσης.
4. Τους στρατιωτικούς δικαστές κάθε δικασίμου ορίζει ο πρόεδρος του στρατοδικείου από αυτούς που υπηρετούν ή έχουν διατεθεί στο δικαστήριο. Οι στρατοδίκες επιλέγονται με κλήρωση, από πίνακα των αξιωματικών του δεύτερου και τρίτου εδαφίου της παραγράφου 1 που υπηρετούν στην έδρα και αν αυτοί δεν επαρκούν, στην περιφέρεια του δικαστηρίου. Η κλήρωση γίνεται το πρώτο δεκαήμερο κάθε μήνα, για τις δικασίμους του επόμενου μήνα. Κάθε λεπτομέρεια σχετική με τον τρόπο σύνταξης του πίνακα, τους λόγους ανικανότητας και τα κωλύματα αναγραφής σε αυτόν, καθώς και με την κλήρωση των στρατοδικών, ρυθμίζεται με απόφαση του Υπουργού, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
5. Για την εφαρμογή των δικονομικών διατάξεων αυτού του Κώδικα, οι στρατιωτικοί δικαστές θεωρούνται αρχαιότεροι από τους ομοιοβάθμους τους στρατοδίκες που μετέχουν στη σύνθεση του στρατοδικείου.

Άρθρο 173
Αναπλήρωση προέδρου

Τον πρόεδρο όταν απουσιάζει, κωλύεται ή δεν υπάρχει, αναπληρώνει κατά σειρά ο κατά βαθμό ανώτερος ή αρχαιότερος από τους στρατιωτικούς δικαστές που υπηρετούν στο στρατοδικείο και αν δεν υπάρχει, άλλος που ορίζεται από τον Πρόεδρο του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου.

Κεφάλαιο III-Β - ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ

Άρθρο 193
Δικαιοδοσία των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων

1. Στη δικαιοδοσία των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων υπάγονται όσοι είναι στρατιωτικοί κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, καθώς και οι αιχμάλωτοι πολέμου.
2. Οι στρατιωτικοί δεν υπάγονται στα στρατιωτικά, αλλά στα κοινά ποινικά δικαστήρια για:
α) μη στρατιωτικά εγκλήματα, που διαπράττουν κατά τη διάρκεια της άδειας, αργίας ή διαθεσιμότητας, όταν αυτές υπερβαίνουν τους τρεις μήνες ή κατά τη διάρκεια της λιποταξίας,
β) πλημμελήματα και πταίσματα που διαπράττουν στο ακροατήριο οποιουδήποτε κοινού ποινικού δικαστηρίου, αν αυτά δικασθούν αμέσως σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Π.Δ.,
γ) παραβάσεις των νόμων για τη διεξαγωγή των δημόσιων εκλογών ή δημοψηφίσματος,
δ) τα εγκλήματα της ναυταπάτης, πειρατείας και μονομαχίας, καθώς και τα εγκλήματα που τελούνται κατά τη διάρκεια της μονομαχίας,
ε) παραβάσεις του τελωνειακού και δασικού κώδικα και των νόμων περί θήρας και αλιείας,
στ) παραβάσεις των φορολογικών νόμων και του αγορανομικού κώδικα, με εξαίρεση τις πράξεις του άρθρου 154 του Κώδικα αυτού,
ζ) κακουργήματα και πλημμελήματα που με ειδικούς νόμους υπάγονται στα εφετεία,
η) εγκλήματα που διαπράττουν σε βάρος οργάνων της Ελληνικής Αστυνομίας, όταν τα όργανα αυτά εκτελούν τα κaθήκοντά τους ή για λόγους που έχουν σχέση με αυτό.

Άρθρο 194
Αρμοδιότητα των στρατοδικείων

1. Οι στρατιωτικοί υπάγονται:
α) του στρατού ξηράς, στην αρμοδιότητα του στρατοδικείου,
β) του πολεμικού ναυτικού και του λιμενικού σώματος, στην αρμοδιότητα του ναυτοδικείου,
γ) της πολεμικής αεροπορίας, στην αρμοδιότητα του αεροδικείου.
2. Οι στρατιωτικοί, που ανήκουν στα κοινά σώματα των ενόπλων δυνάμεων, υπάγονται στην αρμοδιότητα του στρατοδικείου του κλάδου των ενόπλων δυνάμεων στον οποίο υπηρετούσαν κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης. `Όσοι από αυτούς υπηρετούν στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής `Άμυνας ή σε υπηρεσίες υπαγόμενες σε αυτό υπάγονται στην αρμοδιότητα του στρατοδικείου,
3. Οι αιχμάλωτοι πολέμου υπάγονται στο στρατοδικείο του κλάδου των ενόπλων δυνάμεων που έχει την ευθύνη της φύλαξής τους κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης.

Άρθρο 195
Συμμετοχή στρατιωτικών και ιδιωτών

Αν στο έγκλημα συμμετέχουν στρατιωτικοί και ιδιώτες, αρμόδια είναι:
α) τα κοινά ποινικά δικαστήρια, αν το έγκλημα είναι του κοινού ποινικού δικαίου.
β) τα στρατοδικεία για τους στρατιωτικούς και τα κοινά ποινικά δικαστήρια για τους ιδιώτες, αν το έγκλημα είναι στρατιωτικό.

Άρθρο 196
Συμμετοχή στρατιωτικών διαφορετικών κλάδων

1. Αν οι συμμέτοχοι σε έγκλημα υπάγονται σε στρατοδικεία διαφορετικών κλάδων, αρμόδιο για όλους είναι εκείνο στο οποίο υπάγεται ο συμμέτοχος του οποίου η πράξη επισύρει τη βαρύτερη ποινή και αν δεν μπορεί να γίνει διάκριση με βάση τη βαρύτητα της ποινής, το στρατοδικείο του οποίου ο εισαγγελέας άσκησε πρώτα την ποινική δίωξη και σε περίπτωση ταυτόχρονης άσκησης, κατά σειρά το στρατοδικείο, ναυτοδικείο και αεροδικείο.
2. Αν το έγκλημα τελέσθηκε σε τόπο που βρίσκεται σε θέση που πολιορκείται, όλοι οι συμμέτοχοι υπάγονται στο στρατοδικείο του κλάδου στον οποίο ανήκει αυτός που ασκεί τη διοίκηση.

Άρθρο 197
Αρμοδιότητα επί συναφών, κατ` εξακολούθηση και διαρκών εγκλημάτων

1. Αν συρρέουν εγκλήματα που υπάγονται άλλα σε στρατιωτικά δικαστήρια και άλλα στα κοινά ποινικά δικαστήρια, δικάζονται από το δικαστήριο που έχει δικαιοδοσία για το βαρύτερο έγκλημα. Κατ` εξαίρεση, η λιποταξία δικάζεται πάντα από τα στρατιωτικά δικαστήρια.
2. Αν από τις μερικότερες πράξεις ενός κατ` εξακολούθηση εγκλήματος, άλλες τελέσθηκαν σε χρόνο που ο δράστης ήταν στρατιωτικός και άλλες σε χρόνο που ήταν ιδιώτης, δικάζουν για όλες τα κοινά ποινικά δικαστήρια. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται ανάλογα και στα διαρκή εγκλήματα.

Άρθρο 198
Αρμοδιότητα καθ` ύλη

1. Στην αρμοδιότητα του τριμελούς στρατοδικείου υπάγονται τα πταίσματα, καθώς και τα πλημμελήματα, τα οποία κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και άλλους ειδικούς ποινικούς νόμους υπάγονται στην αρμοδιότητα του μονομελούς πλημμελειοδικείου. Τα λοιπά εγκλήματα υπάγονται στην αρμοδιότητα του πενταμελούς στρατοδικείου."
*** Η παρ.1 αντικαταστάθηκε ως άνω με το άρθρο 74 παρ.2 Ν.3421/2005, ΦΕΚ Α 302/13.12.2005
2. Το Αναθεωρητικό Δικαστήριο δικάζει:
α) εφέσεις:
(1) με τριμελή σύνθεση, κατ` αποφάσεων των τριμελών στρατοδικείων,
(2) με πενταμελή σύνθεση, κατ` αποφάσεων των πενταμελών στρατοδικείων,
β) αναθεωρήσεις, με πενταμελή σύνθεση.

Άρθρο 199
Τοπική αρμοδιότητα

1. Αρμόδιο κατά τόπο στρατοδικείο είναι κατά σειρά εκείνο στην περιφέρεια του οποίου τελέσθηκε η πράξη, του οποίου όπου υπηρετεί ή κατοικεί ή διαμένει ο κατηγορούμενος κατά το χρόνο άσκησης της ποινικής δίωξης ή του τόπου όπου συνελήφθη.
2. Για τις πράξεις που τελούνται στην αλλοδαπή αρμόδια είναι τα στρατοδικεία που εδρεύουν στην Αθήνα και στον Πειραιά.

Κεφάλαιο III-Γ - ΠΡΟΔΙΚΑΣΙΑ

Άρθρο 200
Αρμοδιότητες εισαγγελέα

1. Στο χώρο δικαιοδοσίας των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων, ο εισαγγελέας του στρατοδικείου έχει αρμοδιότητες αντίστοιχες με εκείνες του εισαγγελέα πλημμελειοδικών και του δημοσίου κατηγόρου και ο εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, με εκείνες του εισαγγελέα εφετών ή του Αρείου Πάγου κατά περίπτωση. Προκαταρκτική εξέταση μπορούν να αναθέτουν στα πρόσωπα της παρ.1 του επόμενου άρθρου.
2. Ο Υπουργός Εθνικής `Άμυνας ή επί λιμενικών ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας έχει το δικαίωμα να παραγγείλει την ποινική δίωξη κάθε αξιόποινης πράξης.

Άρθρο 201
Προανάκριση

1. Προανάκριση για τα εγκλήματα αρμοδιότητας των στρατοδικείων ενεργούν αξιωματικοί με παραγγελία του αρμόδιου εισαγγελέα του στρατοδικείου, ο οποίος κατ` εξαίρεση μπορεί να αναθέτει την ενέργεια προανάκρισης και σε γενικό ή ειδικό προανακριτικό υπάλληλο (άρθρα 33 και 34 Κ.Π.Δ.), εκτός από τους πταισματοδίκες και ειρηνοδίκες.
2. Οι προανακριτικοί υπάλληλοι της προηγούμενης παραγράφου, καθώς και οι διοικητές σωμάτων με διοικητική αυτοτέλεια ή οι αξιωματικοί τους οποίους αυτοί ορίζουν, ενεργούν προανάκριση, χωρίς παραγγελία του εισαγγελέα, για τα εγκλήματα που διαπράττουν οι στρατιωτικοί:
α) αν είναι αυτόφωρα,
β) αν από την αναβολή υπάρχει κίνδυνος να ματαιωθεί ή δυσχερανθεί η βεβαίωση του εγκλήματος ή η ανακάλυψη του δράστη ή η αποκατάσταση της βλάβης.
Στις περιπτώσεις αυτές ειδοποιούν με το ταχύτερο δυνατό μέσο τον αρμόδιο εισαγγελέα του στρατοδικείου και ενεργούν σύμφωνα με τις εντολές και οδηγίες του. Ο συλλαμβανόμενος για αυτόφωρο έγκλημα αποστέλλεται στον αρμόδιο εισαγγελέα του στρατοδικείου χωρίς αναβολή και πάντως μέσα στις προθεσμίες που ορίζει το Σύνταγμα, μαζί με τη σχετική δικογραφία.
3. Η προανάκριση και η ανάκριση γίνεται με την παρουσία γραμματέα. Ως γραμματέας μπορεί να χρησιμοποιηθεί δικαστικός γραμματέας ή άλλος στρατιωτικός ή υπάλληλος της στρατιωτικής υπηρεσίας και σε περίπτωση που αυτοί δεν υπάρχουν, ενήλικος ιδιώτης κατάλληλος κατά την κρίση του ανακριτή.

Άρθρο 202
Σύλληψη ή προσωρινή κράτηση στρατιωτικού

Σε περίπτωση σύλληψης ή προσωρινής κράτησης στρατιωτικού που είναι σε ενέργεια, ειδοποιείται αμέσως από τον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών ή στρατοδικείου ή από την ανακριτική αρχή, η υπηρεσία όπου υπηρετεί ή το αρμόδιο γενικό επιτελείο ή η πλησιέστερη στρατιωτική αρχή.

Κεφάλαιο III-Δ - ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ

Άρθρο 203
Ποια επιτρέπονται

Κατά των βουλευμάτων των συμβουλίων και των αποφάσεων των στρατιωτικών δικαστηρίων, επιτρέπονται τα ένδικα μέσα της έφεσης, της αίτησης αναθεώρησης και της αίτησης αναίρεσης.

Άρθρο 204
Κατά βουλευμάτων

1. Κατά των βουλευμάτων του δικαστικού συμβουλίου του στρατοδικείου επιτρέπονται τα ένδικα μέσα που προβλέπονται από τις διατάξεις του Κ.Π.Δ., στα πρόσωπα και με τις προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτόν. Στις περιπτώσεις του άρθρου 484 παρ.1 στοιχ. α, γ`, δ` και ζ` Κ.Π.Δ., εκτός από την περίπτωση που το συμβούλιο αποφάνθηκε για υπόθεση που δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του, αντί του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, επιτρέπεται η αίτηση αναθεώρησης.
2. Κατά των βουλευμάτων του δικαστικού συμβουλίου του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, εκτός από αυτά που αποφαίνονται επί αιτήσεων αναθεώρησης, επιτρέπεται αναίρεση, κατά τις διατάξεις του Κ.Π.Δ..

Άρθρο 205
Έφεση κατ`αποφάσεων

Εφεση κατά αθωωτικής απόφασης στρατοδικείου μπορούν να ασκήσουν ο κατηγορούμενος και ο πολιτικώς ενάγων, μηνυτής ή εγκαλών, για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 486 παρ.1 περ.α και β` Κ.Π.Δ. αντίστοιχα, καθώς και ο εισαγγελέας κατά των αποφάσεων του στρατοδικείου όπου ασκεί τα καθήκοντά του.

Άρθρο 206
Εφέσεις

1. Ο καταδικασμένος και ο εισαγγελέας μπορούν να ασκήσουν έφεση κατά
των αποφάσεων:
α) του τριμελούς στρατοδικείου υπό τις προϋποθέσεις της περίπτωσης α` του άρθρου 489 παρ.1 Κ.Π.Δ., αν πρόκειται για πταίσμα και της περίπτωσης β`, αν πρόκειται για πλημμέλημα ή αν επιβλήθηκε πρόσθετη στρατιωτική υπηρεσία τουλάχιστον ενός μηνός.
β) του πενταμελούς στρατοδικείου αν ο κατηγορούμενος καταδικάσθηκε για κακούργημα, υπό τις προϋποθέσεις δε της περίπτωσης γ` του άρθρου 489 παρ.1 Κ.Π.Δ., αν καταδικάσθηκε για πλημμέλημα.
γ) οποιουδήποτε στρατοδικείου που επέβαλε την ποινή της έκπτωσης ή οποιαδήποτε ποινή που συνεπάγεται στέρηση βαθμού ή στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων ή την έκτιση άλλης ποινής που είχε ανασταλεί και υπερέβαινε τους τρεις μήνες ή συνεπαγόταν τις παραπάνω στερήσεις.
2. Ο πολιτικώς ενάγων μπορεί να ασκήσει έφεση κατά καταδικαστικής απόφασης, όπως ορίζει το άρθρο 488 Κ.Π.Δ. και ειδικότερα τα στοιχεία α` και β`, όταν πρόκειται για απόφαση του τριμελούς στρατοδικείου που αφορά πταίσμα ή πλημμέλημα, αντίστοιχα και όπως ορίζει το στοιχείο γ`,όταν πρόκειται για απόφαση του πενταμελούς στρατοδικείου.

Άρθρο 207
Αναθεωρητικό Δικαστήριο

1. Ο εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου μπορεί να εκκαλεί, μέσα σε προθεσμία είκοσι ημερών από τη δημοσίευσή τους, κάθε απόφαση του στρατοδικείου είτε υπέρ είτε κατά του κατηγορουμένου.
2. Η προθεσμία της αντέφεσης που προβλέπεται στο άρθρο 494 Κ.Π.Δ. είναι για τον εισαγγελέα του στρατοδικείου δέκα ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας που δίνεται στον κατηγορούμενο για να ασκήσει έφεση. Οι λοιποί δικαιούμενοι μπορούν να ασκήσουν αντέφεση μέχρι τη δικάσιμο της κύριας έφεσης, ακόμη και στο ακροατήριο, πριν όμως αρχίσει η συζήτηση, με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά της συνεδρίασης

Άρθρο 208
Αίτηση αναθεώρησης κατ` αποφάσεων

Αίτηση αναθεώρησης κατ` αποφάσεων του στρατοδικείου επιτρέπεται στις περιπτώσεις και στα πρόσωπα που έχουν δικαίωμα αναίρεσης κατά τα άρθρα 504 ως 506 Κ.Π.Δ., στην έκταση που μπορούν να εφαρμοσθούν στη διαδικασία ενώπιον των στρατοδικείων, καθώς και όταν το στρατοδικείο κηρύσσεται αναρμόδιο λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας των στρατιωτικών δικαστηρίων.

Κεφάλαιο III-Ε -

Άρθρο 213
Εφαρμογή Κώδικα Ποινικής Δικονομίας

1. Οι διατάξεις του Κ.Π.Δ. και οι λοιπές διατάξεις που εφαρμόζονται στις διαδικασίες ενώπιον των κοινών ποινικών δικαστηρίων και αρχών, εφαρμόζονται και στις διαδικασίες ενώπιον των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων και αρχών, εκτός αν ο Κώδικας αυτός ή άλλος ειδικός νόμος ορίζουν διαφορετικά.
2. Για την εφαρμογή των άρθρων 531 και 532 Κ.Π.Δ. είναι αρμόδια τα κοινά ποινικά δικαστήρια και όταν η καταδίκη επιβλήθηκε από στρατιωτικά δικαστήρια.
3. Εφόσον ο καταδικασμένος στρατιωτικός κρατείται στις στρατιωτικές φυλακές, η αναβολή ή διακοπή εκτέλεσης της ποινής κατ` άρθρο 559 στοιχ. β`, γ` και δ` Κ.Π.Δ. διατάσσεται από τα αντίστοιχα στρατιωτικά δικαστήρια ή αρχές.

Άρθρο 214
Αντιστοιχία όρων

Για την εφαρμογή του Κώδικα αυτού, όπου στον Κ.Π.Δ. ή σε άλλες δικονομικές διατάξεις αναφέρεται:
α) Υπουργός Δικαιοσύνης, νοείται ο Υπουργός Εθνικής `Άμυνας.
β) δικαστήριο, εισαγγελέας πλημμελειοδικών, ανακριτής και συμβούλιο πλημμελειοδικών, νοούνται το στρατιωτικό δικαστήριο, ο εισαγγελέας στρατοδικείου, ο ανακριτής και το συμβούλιο του στρατοδικείου αντίστοιχα.
γ) μονομελές πλημμελειοδικείο ή πταισματοδικείο και δημόσιος κατήγορος, νοούνται το τριμελές στρατοδικείο και ο εισαγγελέας στρατοδικείου αντίστοιχα.
δ) τριμελές πλημμελειοδικείο, νοείται το πενταμελές στρατοδικείο.
ε) εισαγγελέας εφετών, εφετείο και συμβούλιο εφετών, νοούνται ο εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, το Αναθεωρητικό Δικαστήριο και το συμβούλιο του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου αντίστοιχα.

Άρθρο 215
Συνήγορος κατηγορουμένου

Στα κακουργήματα, αν ο κατηγορούμενος δεν έχει ως συνήγορο δικηγόρο της επιλογής του, το δικαστήριο διορίζει υποχρεωτικά ως συνήγορο δικηγόρο από τον πίνακα του οικείου δικηγορικού συλλόγου. Ο κατηγορούμενος δικαιούται οποτεδήποτε να αρνηθεί την υπεράσπισή του από το δικηγόρο που του διόρισε το δικαστήριο και να δηλώσει ότι θα υπερασπίσει ο ίδιος τον εαυτό του.

Κεφάλαιο III-ΣΤ - ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΣΕ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

Άρθρο 216
Πολεμική περίοδος

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού, μπορεί να ορισθεί ότι σε πολεμική περίοδο εφαρμόζονται στα στρατιωτικά δικαστήρια τα άρθρα 217 έως 228, κατά παρέκκλιση των γενικών διατάξεων.

Άρθρο 217

Ως έδρα στρατοδικείου μπορεί να ορισθεί η έδρα σώματος στρατού ή μεραρχίας ή μονάδας, που ενεργεί μεμονωμένα ή ανεξάρτητα, ή στόλου ή μοίρας ή ναυτικής διοίκησης ή αεροπορικής διοίκησης ή αεροπορικής βάσης ή πτέρυγας.

Άρθρο 218

1. Ως πρόεδροι, στρατιωτικοί δικαστές, εισαγγελείς, αντεισαγγελείς και ανακριτές των στρατιωτικών δικαστηρίων σε πολεμική περίοδο, τοποθετούνται δικαστικοί λειτουργοί από το μόνιμο ή έφεδρο προσωπικό του δικαστικού σώματος των ενόπλων δυνάμεων. Ως γραμματείς τοποθετούνται δικαστικοί γραμματείς του δικαστικού σώματος των ενόπλων δυνάμεων.
2. Για την τοποθέτηση στρατιωτικών δικαστών στα στρατιωτικά δικαστήρια σε πολεμική περίοδο ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 171. Ως πρόεδροι όμως και εισαγγελείς μπορούν να τοποθετηθούν και στρατιωτικοί δικαστές Γ`.
3. Οπλίτες γραφείς τοποθετούνται κατά προτίμηση υπάλληλοι της στρατιωτικής δικαιοσύνης ή της γραμματείας των δικαστηρίων που έχουν στρατευθεί.

Άρθρο 219
Σύνθεση

Τα στρατιωτικά δικαστήρια σε πολεμική περίοδο δικάζουν πάντοτε με πενταμελή σύνθεση. Ο πρόεδρος και οι στρατοδίκες σε περίπτωση ανάγκης μπορεί να έχουν βαθμό κατώτερο αυτού που προβλέπεται για τη σύνθεση των στρατοδικείων σε ειρηνική περίοδο, όχι όμως κατώτερο από το βαθμό του κατηγορουμένου. Το γραμματέα, όταν κωλύεται ή δεν υπάρχει, αναπληρώνει, με παραγγελία του προέδρου, οπλίτης της παραγράφου 3 του άρθρου 218.

Άρθρο 220

Αν κατηγορείται ανώτατος αξιωματικός που διοίκησε στρατιωτικό σώμα, στόλο ή μοίρα, αεροπορική διοίκηση, βάση ή πτέρυγα, ναυτική ή αεροπορική περιοχή ή περιφέρεια, για πράξη που τελέσθηκε κατά τη διάρκεια της διοίκησής του, δεν μπορούν να ορισθούν ως στρατοδίκες αξιωματικοί που υπηρέτησαν υπό τις διαταγές του κατά τη χρονική αυτή περίοδο και ήταν, κατά την ίδια περίοδο, ανώτατοι αξιωματικοί.

Άρθρο 221
Αρμοδιότητα

1. Στην αρμοδιότητα των στρατοδικείων σε πολεμική περίοδο υπάγονται:
α) εφόσον λειτουργούν σε μεραρχία ή άλλη ανεξάρτητη μονάδα ή μονάδα που ενεργεί μεμονωμένα, τα πρόσωπα που ανήκουν στη μεραρχία ή τη μονάδα αυτή,
β) εφόσον λειτουργούν σε σώμα στρατού, αυτοί που ανήκουν στο σώμα και δεν υπάγονται σε μεραρχιακό ή άλλο στρατοδικείο.
2. Στην αρμοδιότητα των ναυτοδικείων σε πολεμική περίοδο υπάγονται:
α) εφόσον λειτουργούν σε μοίρα ή ναυτική διοίκηση, τα πρόσωπα που ανήκουν σε αυτές.
β) εφόσον λειτουργούν σε στόλο, τα πρόσωπα που ανήκουν σε αυτόν, αλλά δεν υπάγονται σε ναυτοδικείο μοίρας ή ναυτικής διοίκησης.
3. Στην αρμοδιότητα των αεροδικείων σε πολεμική περίοδο υπάγονται:
α) εφόσον λειτουργούν σε αεροπορική βάση ή πτέρυγα τα πρόσωπα που ανήκουν σε αυτές,
β) εφόσον λειτουργούν σε αεροπορική διοίκηση, τα πρόσωπα που ανήκουν σε αυτήν, αλλά δεν υπάγονται σε αεροδικείο βάσης ή πτέρυγας.

Κεφάλαιο III-Ζ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΕ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

Άρθρο 223

Εφόσον προκύπτουν αποχρώσεις ενδείξεις, η κύρια ανάκριση περατώνεται με απευθείας κλήση του κατηγορουμένου στο ακροατήριο, εάν συμφωνεί και ο ανακριτής. Κατά της απευθείας κλήσης δεν χωρεί προσφυγή.

Άρθρο 224

1. Η εισαγωγή στο ακροατήριο μπορεί, αν έχει ληφθεί απολογία του κατηγορουμένου, να γίνει και χωρίς άλλες ανακριτικές πράξεις, εφόσον πρόκειται για πλημμέλημα και χωρίς κυρία ανάκριση, εφόσον πρόκειται για κακούργημα. Απολογία δεν απαιτείται αν ο κατηγορούμενος φυγοδικεί ή είναι άγνωστης διαμονής. Το κλητήριο θέσπισμα και ο κατόλογος των μαρτύρων κοινοποιούνται σαράντα οκτώ ώρες τουλάχιστον πριν από τη δικάσιμο. Στα αυτόφωρα εγκλήματα επιτρέπεται η άμεση εισαγωγή στο ακροατήριο και αφού τα παραπάνω έγγραφα κοινοποιηθούν σε αυτόν είκοσι τέσσερις τουλάχιστον ώρες πριν από την έναρξη της συνεδρίασης. Η αναβολή της συζήτησης είναι πάντοτε δυνητική. Αν υπάρχει ανάγκη, επιτρέπεται και η άμεση βίαιη προσαγωγή των μαρτύρων, με εντολή του εισαγγελέα και χωρίς προηγούμενη κλήτευσή τους.
2. Αν υπάρχουν συμμέτοχοι ή συναφή εγκλήματα, μπορεί ο εισαγγελέας του στρατοδικείου και στην περίπτωση ακόμη που λόγω της συνάφειας ή συμμετοχής είναι αρμόδια τα κοινά δικαστήρια, να παραπέμψει στο ακροατήριο τους κατηγορούμενους στρατιωτικούς ή ορισμένους μόνο από αυτούς ή ορισμένα μόνο από τα εγκλήματά τους, εφόσον ο χωρισμός, κατά την κρίση του, δεν προκαλεί βλάβη. Επίσης, το δικαστήριο μπορεί κατά την κρίση του να διατάξει το χωρισμό της δίκης ως προς ορισμένους οπό τους κατηγορουμένους ή για ορισμένα από τα εγκλήματά τους.
3. Με αιτιολογημένη διαταγή του προέδρου του δικαστηρίου, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα, μπορεί να διαταχθεί η σύλληψη και προσωρινή κράτηση του κατηγορουμένου, συγχρόνως με την επίδοση του κλητηρίου θεσπίσματος ή μετά από αυτήν. Μπορεί όμως ο πρόεδρος, ύστερα από αίτηση του κατηγορουμένου ή και αυτεπαγγέλτως και μετά από πρόταση του εισαγγελέα, να ανακαλέσει τη διαταγή ή να διατάξει την προσωρινή απόλυση του κατηγορουμένου.
4. Κατά του κλητηρίου θεσπίσματος δεν επιτρέπεται προσφυγή.
5. Το δικαστήριο συνεδριάζει σε οποιονδήποτε τόπο και χρόνο, ακόμη και στο ύπαιθρο, ύστερα από απόφαση του προέδρου.

Άρθρο 225

Οι διατάξεις που ρυθμίζουν την πολιτική αγωγή δεν έχουν εφαρμογή στα στρατιωτικό δικαστήρια σε πολεμική περίοδο.

Άρθρο 226

1. Ο κατηγορούμενος δικαιούται να παρίσταται με συνήγορο δικηγόρο. Αν ο δικηγόρος του δεν εμφανισθεί κατά την ώρα της δίκης, δικαιούται να διορίσει ως συνήγορό του στρατιωτικό της επιλογής του, ο οποίος οφείλει να αποδεχθεί το διορισμό αν βρίσκεται στην έδρα του δικαστηρίου και δεν κωλύεται για υπηρεσιακούς λόγους. Ο κατηγορούμενος δικαιούται επίσης να ορίσει ως συνήγορό του συγγενή ή φίλο του.
2. Αν ο κατηγορούμενος δεν έχει ορίσει συνήγορο κατά την προηγούμενη παράγραφο, ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει υποχρεωτικά ως συνήγορο δικηγόρο από αυτούς που υπηρετούν στην έδρα του δικαστηρίου ή αν δεν υπάρχουν δικηγόροι, στρατιωτικό, κατά προτίμηση δικηγόρο ή πτυχιούχο νομικής.

Άρθρο 227

1. Κατά των βουλευμάτων δεν επιτρέπεται η άσκηση ενδίκων μέσων.
2. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού, μπορεί να απαγορευθεί ή περιορισθεί η άσκηση ενδίκων μέσων κατ` αποφάσεων, εκτός αν επιβάλλεται η ποινή του θανάτου ή της ισόβιας κάθειρξης.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε`) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Άρθρο 228

1. Σε πολεμική περίοδο, εφόσον οι ανάγκες των στρατιωτικών επιχειρήσεων το επιβάλλουν, ο Υπουργός με αιτιολογημένη απόφασή του μπορεί να αναβάλει ή να διακόψει την εκτέλεση κάθε ποινής που έχει επιβληθεί από στρατιωτικό δικαστήριο, ακόμη και αν πρόκειται για την ποινή του θανάτου. Η αναβολή ή η διακοπή της εκτέλεσης παύει να ισχύει αυτοδικαίως, όταν λήξει η πολεμική περίοδος. Αν αναβάλλεται εκτέλεση θανατικής ποινής, αποφασίζεται συγχρόνως και αν ο κατάδικος θα μείνει ελεύθερος.
2. Την άρση της αναβολής ή διακοπής που προβλέπεται στην παράγραφο 1, μπορεί να διατάξει ο Υπουργός, αν αποδειχθεί ότι αυτός για τον οποίο χορηγήθηκε δεν ήταν άξιος της αναβολής ή διακοπής ή όταν εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους χορηγήθηκε. Στην περίπτωση αυτή εκτελείται η απόφαση.
3. Αν διαταχθεί, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, αναβολή ή διακοπή εκτέλεσης της ποινής, αναβάλλονται και οι συνέπειες που προκύπτουν από την καταδίκη αυτή ή εξαιτίας αυτής από άλλες προηγούμενες καταδίκες.
4. Η προθεσμία της παραγραφής των ποινών, που η εκτέλεσή τους αναβλήθηκε ή διακόπηκε, αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η αναβολή ή η διακοπή αυτή.
5. Η πράξη αναβολής ή διακοπής της ποινής, καθώς και η άρση τους, σημειώνεται σε ειδικό βιβλίο και κοινοποιείται στον εισαγγελέα του δικαστηρίου, με επιμέλεια του οποίου γίνεται μνεία της στο περιθώριο της καταδικαστικής απόφασης.
***Με το άρθρο δεύτερο (εδάφ.ε) Ν.3289/2004, "Κύρωση του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις.
ΦΕΚ Α 227/26.11.2004,ορίζεται ότι:
"Όπου στις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη η ποινή του θανάτου διαζευκτικά με την ποινή της ισόβιας κάθειρξης, νοείται ότι απειλείται μόνον η τελευταία".

Κεφάλαιο IV - ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 229

Ο Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας αρχίζει να ισχύει έξι μήνες μετά τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η έναρξη ισχύος του Κώδικα αυτού μπορεί να ανασταλεί με απόφαση του Υπουργού για χρονικό διάστημα μέχρι έξι μηνών σε περίπτωση που δεν έχει ακόμη αρχίσει να ισχύει ο νόμος που προβλέπει το άρθρο 96 παρ. 5 εδ. γ` του Συντάγματος.

Άρθρο 230

Από την ημέρα που αρχίζει να ισχύει ο Κώδικας αυτός καταργούνται ο α.ν. 2803/1941 "περί Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα", ο α.ν. 2840/1941 "περί εισαγωγικού νόμου του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα", εκτός από το άρθρο 1 παρ. 2, όπως τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν μεταγενέστερα, καθώς και κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη που αντίκειται στις διατάξεις του Κώδικα αυτού ή αφορά θέμα που ρυθμίζεται από αυτόν.

Άρθρο 231

Από την ημερομηνία που αρχίζει να ισχύει ο Κώδικας αυτός, οι παραπομπές σε άρθρα του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα που καταργείται θεωρείται ότι γίνονται στις αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα αυτού.

Άρθρο 232

1. Οι δίκες που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα αυτού. Οι πράξεις της ποινικής διαδικασίας που τελέσθηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους. Το παραδεκτό των ενδίκων μέσων κρίνεται από το χρόνο δημοσίευσης της απόφασης. Αιτήσεις αναθεώρησης κατά αποφάσεων, οι οποίες αφορούν υποθέσεις που δεν ανήκουν πλέον στην αρμοδιότητα των στρατιωτικών δικαστηρίων, εκδικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά την άσκηση των αιτήσεων αυτών.
2. Οι προθεσμίες του καταργούμενου Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα των οποίων η παρέλευση οδηγεί σε απαράδεκτο ή σε αποκλεισμό από δικαίωμα, αν εκπνέουν μέσα σε δέκα ημέρες από την έναρξη της ισχύος του Κώδικα αυτού, παρατείνονται για δεκαπέντε ημέρες.
Άρθρο δεύτερο
Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και του Κώδικα που κυρώνεται με αυτόν, όπως ορίζεται στο άρθρο 229 αυτού.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους.
Αθήνα, 30 Ιανουαρίου 19θ5

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ
Γ. ΚΟΥΒΕΛΑΚΗΣ ΕΜ. ΜΠΕΝΤΕΝΙΩΤΗΣ
θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους
Αθήνα, 30 Ιανουαρίου 1995
Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ
Γ. ΚΟΥΒΕΛΑΚΗΣ